Şeker Hastalığı Hangi Organımızın Hastalığıdır?

0
294
şeker hastalığı hangi organımızın hastalığıdır

Çağımızın hastalıkları arasında, en ön sıralarda yer alan şeker hastalığı (diyabet), ölümcül birçok hastalığın oluşmasında, birinci sırada rol alır. Dünyanın her tarafında, çok yaygın olarak görülmektedir. Hastalığın tam adı, Yunancada şekerli idrar anlamına gelen, Diabetes Mellitus olarak bilinir.

Şeker hastalığı pankreas organımıza, bağlı olarak gelişen kronik bir hastalıktır.

Sağlıklı insanlarda açlık kan şekeri, 70-100 mg/dl aralığında olur. Kan şeker seviyesinin, bu değerlerin üzerine çıkması, genel olarak şeker hastalığına işaret eder. Hastalığın sebebi, insülin hormonu üretiminin, her hangi bir sebeple yetersiz olması, ya da hiç olmaması, veya vücut dokularının insüline karşı duyarsız hale gelmesidir.

Diyabet hastalığının, birçok farklı çeşidi vardır. En yaygın olarak görülen türü, Tip 2 diyabettir. Tip 2 diyabet hastalığında pankreasta, insülin üretimi normal olduğu halde, hücrelerde insülin hormonunu salgılayan reseptörlerin çalışmaması sonucunda, bu hormona karşı duyarsızlık oluşur. Böyle olunca, kan şekeri insülin tarafından dokulara taşınamaz ve kan şekeri seviyesi, normal değerlerin üzerine çıkar. Bunun sonucu olarak ağız kuruması, kilo kaybı, aşırı su içme ve çok yemek yeme gibi belirtilerle, diyabet kendini gösterir.

Şeker Hastalığı (Diyabet) Nedir?

Halk arasında şeker hastalığı olarak bilinen diyabet, kanda şeker seviyesinin yükselmesi, buna bağlı olarak normalde şeker içermemesi gereken idrarda şekere rastlanmasıdır. Şeker (glikoz), vücudumuz için önemli bir besin kaynağı olmakla birlikte, beyin dokusunun temel enerji kaynağıdır. Ancak kan şekeri, belli seviyenin üzerine çıkarsa, dokulara zarar vermeye başlar.

Şeker hastalığı, temelde iki faktör ile oluşur.

  1. İnsülin hormonu yetersizliği; vücut yeterince insülin üretemez.
  2. İnsülin hormonuna direnç; Yeterli insülin olduğu halde, dokularda bu insüline karşı direnç bulunur. İnsülin etkili olamaz.

Şeker Hastalığı Çeşitleri Nelerdir? 

  • Tip 1 diyabet (insüline bağımlı diyabet); Genel olarak çocukluk döneminde ortaya çıkar. Pankreasta, insülin üretiminin yetersiz olması, ya da insülin üretiminin hiç olmamasından kaynaklanan ve dışarıdan insülin alınmasının zorunlu olduğu, şeker hastalığı türüdür.
  • Tip 2 diyabet; Hücrelerin, kan şekeri seviyesini ayarlayan insülin hormonuna karşı, duyarsız kalması sonucunda, görülen şeker hastalığı türüdür.
  • Latent Autoimmüne Diabetes in Adults (LADA); İleri yaşlarda görülen, Tip 1 diyabet benzeri insüline bağımlı, diyabet hastalığı türüdür.
  • Maturity Onset Diabetes (MODY); Erken yaşlarda görülen, Tip 2 diyabet benzeri hastalık türüdür.
  • Gestasyonel diyabet; Hamilelik esnasında oluşan, diyabet hastalığı türüdür.

Ayrıca halk arasında, gizli şeker hastalığı olarak bilinen pre-diyabet dönemi, Tip 2 diyabet oluşumu öncesinde, doğru tedavi ve diyet ile önüne geçilebilen bir dönem vardır.

Şeker hastalığının, en fazla görülen çeşitleri, Tip 1 ve Tip 2 diyabet türleridir.

Şeker Hastalığı Belirtileri

Şeker hastalığı, insanlarda kendini çok yemek yeme ve doymama hissi, çok sık idrara çıkma, ağızda kuruluk ve tatlılık hissi, aşırı su içme isteği olarak görülür. Ayrıca, halsizlik ve yorgunluk hissi, bulanık görme, hızlı bir şekilde kilo verme, Yaraların geç iyileşmesi, ayaklarda uyuşma ve karıncalanma, ciltte kuruluk ve kaşıntı, ağızda aseton benzeri koku oluşması gibi belirtileri de vardır.

Şeker Hastalığı Tedavisi

Şeker hastalığı tedavi yöntemleri, hastalığın türüne göre değişiklik gösterir.

Tip 1 şeker hastalığı tedavisinde, insülin ile birlikte tıbbi beslenme tedavisi, öncelikle başlatılır. Hastanın diyeti, doktorun önerdiği şekilde, insülin dozu ve planlaması, diyetisyen tarafından yapılır. Karbonhidrat sayımı uygulaması ile birlikte, Tip 1 diyabetli hastaların hayatı çok kolaylaşır.

Tip 2 diyabetli kişilerde tedavi, beslenme düzenlemesi ile sağlanır. Hücrelerin insülin hormonuna duyarlılığını artıracak ve insülin hormonu salınımını artıracak, oral antidiyabetik  ilaçların kullanılması gerekir.

Şeker hastalığında, kan şekerinin yüksek seviyede olması nöropati, nefropati ve retinopati gibi, birçok sağlık sorununa yol açar. Bundan dolayı, kontrollerin düzenli olarak yapılması çok önemlidir.

Şeker Hastalığı Zararları

Şeker hastalığı, böbrek yetmezliği ve körlüğün başta gelen sebeplerinden biridir. Kalp krizi ve felç geçirme riski, ciddi olarak artar. Şeker hastalığı, ruh sağlığını da etkilemektedir.

Şeker Hastalığı Ne Zaman Öldürür

Erciyes Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kürşad Ünlühızarcı, Diyabet hakkında açıklamalarda bulundu.

Ünlühızarcı, “Diyabet hastalarının organlarının zarar gördüğünü anlatabilmek için, her yıl 14 Kasım’da Dünya diyabet Günü etkinliklerinin düzenlendiğini ifade ederek, diyabet kalbi etkilediği zaman öldürüyor, böbreği etkilemesi durumunda diyalize mahkum bırakıyor, gözü etkilemesi durumunda ise kör ediyor. Diyabet nedeniyle, birçok kişinin ayağı kesilebiliyor. Trafik kazalarını bir kenara bırakırsak, sakat kalmaların en önemli nedenleri arasında diyabet geliyor. Bu kadar önemli sonuçları olan hastalığın, insanlar tarafından daha fazla önemsenmesi gerektiğini düşünüyoruz. ‘Bana bir şey olmaz’ düşüncesiyle hareket edilmemesi gerekiyor” şeklinde konuştu.

Şeker Hastalığında Kimler Risk Altındadır.

Şişman ya da fazla kilolu, bel çevresi kalın kişilerde 40 yaşından sonra diyabet riski artar.

  • Birinci derece akrabalarında (anne, baba, kardeş) diyabet bulunanlar,
  • İri bebek doğuran, ya da daha önce gebelik şekeri tanısı olan kadınlar,
  • Yüksek tansiyonu olanlar,
  • Kan yağları yüksek olan kişiler,
  • Açlık kan şekeri yüksek olanlar,
  • Gizli şeker tespit edilen kişiler,
  • Polikistik over sendromu (PKOS) olan kadınlar,
  • Atar damar hastalığı bulunanlar,
  • Fizik aktivitesi düşük olan kişiler,
  • Doymuş yağlardan beslenme alışkanlığı olan kişiler,
  • Şizofren hastaları ve atipik ilaç kullanan kişiler,
  • Organ nakli yapılmış kişiler.