Gestasyonel Diyabet Nedir? Belirtileri Nelerdir?

0
603
gestasyonel diyabet

Gestasyonel diyabet, ilk olarak hamilelik döneminde görülen kan şekeri yüksekliği olup, Tip 2 diyabet gelişimi için risk içeren bir durumdur. Hastanın hamilelik öncesinde, diyabeti yoktur. Gebelik esnasında, bazı hormonlar bebeğin gelişmesi için normalin üzerinde, daha fazla salgılanır. Bu durum da, kan şekerinin yükselmesine sebep olur.

Diyabet, hamileliğin 24. haftasından sonra artar. Hastalık riski taşıyan anne adaylarında, 24. ve 28. haftalar arasında tarama testi yapılması, önem taşır.

Diyabet, tarama testi suda eritilen 50 gram şeker alındıktan bir saat sonra, kan şekeri değerine bakılarak sonuç elde edilir. Kan şekeri değeri 140 mg/dl’  altında ise, diyabet yoktur. Şayet üzerinde çıkar ise, 100 gramlık ikinci bir şeker yüklemesi yapılır. Çıkan değerlere göre karar verilir.

Gestasyonel Diyabet Tanısının Önemi

Anne karnındaki bebek, plasente yolu ile aldığı besinler ile beslenir. Diyabetli annenin şekerinin yüksek olması, doğrudan bebeğin de kanının yükselmesine sebep olur. Bebek bu duruma, insülin salgısını artırarak direnç gösterir. İnsülin, büyümeyi de uyaran bir hormondur.

Hamileliğin 24. ve 28. haftalarından itibaren insülin salgısı yükselir, bebeğin büyümesi hız kazanır ve doğum ağırlığı 4.000 gramın üzerine çıkabilir. Bebek için sağlıklı büyüme ve gelişim açısından bazı tedbirleri almak gerekir. Diyabetli olan anneye, özel bir beslenme planı hazırlanır ve kan şekeri düzenli olarak takip edilir. İnsülin tedavisi başlandığında anne için bir insülin ölçme cihazı alınır. Doktorun önerdiği biçimde kan şekerini ölçen anne, günlük olarak kayıt altına alır.

Doğum sonrası insülin direnci ortadan kalkar. İnsülin kullanan anne için, doğumdan sonra şeker takibi yapılır ve çıkan sonuçlara göre karar verilir. Çok az da olsa diyabet hastalığı kalıcı olabilmektedir. Böyle durumlarda anne, süt verdiği zaman içerisinde, insülin tedavisini sürdürmelidir. Ondan sonraki tedavi yöntemine ise, doktoru karar verir.

Gestasyonel Diyabet Beslenme 

Gebelik döneminde karşılaşılan sağlık problemlerinden bir tanesi de, gebelikte ortaya çıkan şeker hastalığıdır. Daha önce şeker hastalığı olmayan gebelerin bir kısmında, düşük bir oranda olsa bile diyabet çıkabiliyor. Gebeliğin 24-28. haftalarında yapılan şeker yüklemeleri testleri sonucuna göre diyabet tanısı konulabilmektedir.

Gestasyonel diyabet tanısı konulan hastaya, diyetisyenler tarafından kişiye özel, anne ve bebeğin sağlığını koruyacak, geliştirecek, hem anne hem de bebeğin bütün besin ihtiyaçlarını karşılayacak bir beslenme programı hazırlanır.

Anne ve bebeğin iyi bir şekilde beslenmesi ile istenilen kan değerlerine ulaşılır ve istenilen kilo artışı sağlanır. Anne karnında olan bebeğin sağlıklı olması, annenin dengeli ve yeterli beslenmesi ile mümkün olur. Ancak fazla kilo alma riski olması ihtimaline karşı, tedbirli olunmalı ve kilo kontrolü yapılması gerekir.

Gestasyonel Diyabet Belirtileri 

İnsanın vücudunda kan şekerinin belli aralıklarda tutulması gerekir. Bunu sağlayan hormon, pankreastan salgılanan insülin hormonudur. İnsülin hormonu, kan şekerini hücrelere göndererek, kan şekerinin belirli bir seviyenin altında tutulmasını sağlar.

İnsülin hormonu pankreasta doğuştan salgılanmıyor ise, bu duruma Tip 1 diyabet yani insüline bağlı diyabet denilir. Gestasyonel diyabet ise, gebelik öncesinde hamile olan kadında daha önce hiçbir diyabet belirtisi yokken, gebelik esnasında ortaya çıkan diyabettir. Gebelik şekeri hamilelik esnasında, şayet sınırda tutulmaz ise, bebeğe çok fazla zararlar verebilir.

Hamilelerde alışkanlığın üzerinde su içilmesi, çok fazla yemek yenilmesi, kilo kaybı yaşanması, sık olarak tuvalete gidilmesi gibi faktörler gebelikte diyabetin başlıca belirtileridir. Gebelik esnasında şeker testi yapılarak, daha sonra kendini gösterecek olan hastalığın önüne geçilmesi mümkündür.

Şeker Nasıl Teşhis Edilir? 

Gebelik şekeri yüksek olan ve gestasyonel diyabet teşhisi konulan hamilelerde ilk önce diyet uygulaması yapılır. Bu diyet ile açlık kan şekeri 60-95mg/dl arası, tokluk kan şekeri birinci saat sonunda 140 mg/dl altında, ikinci saat 120 mg/dl altında olduğunda, hastaya diyet yeterli olacak demektir. Şayet hastanın test sonuçları, bu değerlerin üzerine çıkıyorsa ikinci bölüme geçilir ve hastaya insülin tedavisi uygulanır. Çünkü diyabetin hamilelikte anne ve bebeğe verebileceği zararlar çok fazla olmaktadır. Kesin olarak tedavi edilmesi gerekir.

Hamilelikte Şeker Yüklemesi 

Hamilelikte şeker yüklemesi yapılması durumu, çeşitli tartışmaların yapılması sonucunda, hastaların tereddüt ile bakmasına sebep olmaktadır. Uzun yıllardır hastalara şeker yüklemesi yapılmaktadır ve daha önce şeker hastası olmayan annelerin gebe olduklarında, diyabet olmalarının anlaşılması çok önemlidir. Bunun önceden tespit edilmesi, önceden tedbir alınması anne ve bebeğin sağlığı için son derece önemlidir. Gelecekte de anne ve bebeğin yaşamında çok önemli bir yer tutacaktır.

Uygulanan diyet programları ve kontrollere rağmen açlık kan şekeri bozulan ya da tokluk kan şekerlerinde yükseklik olan anne adaylarının insülin kullanması gerekli olabilir. Bu tedbirler alınmaz ise, insülin yükselecek ve buna bağlı olarak bebeğin irileşmesi söz konusu olabilecektir. İri doğum sonuçlarında sıkıntılar yaşanabilir. Bebek doğduktan sonra düşük kan şekeri (hipoglisemi) atakları geçirebilir. Bunlar tehlikelidir. Anne karnında sıvı artması tehlikesi olabilir. Erken doğum riski ortaya çıkabilir.

Gestasyonel Diyabet Değerleri Kaç Olmalı?

Hamilelikte şeker hastalığı olduğu belirlenen hastaların, kan şekerlerini düzenli olarak takip etmek gerekir. Kan şekeri açlık seviyesi 90 mg/dl’nin altında, tokluk kan şekeri ise 1. saatte 140 mg/dl’nin ve 2. saatte 120 mg/dl’nin altında, olması gerekir.

Gestasyonel Diyabet Kalıcı Mı?

Gestasyonel diyabet tedavi edilmediği takdirde, zamanla aralarında diyabet olmak üzere pek çok hastalığa zemin hazırlamaktadır.

Hamilelik Şekerini Düşürmek İçin Ne Yemeli?

Tam tahıllı besinler, kepekli pirinç, makarna, bulgur ve yulaf tercih edilebilir. Ani kan şekeri düşüşlerini önlemek için, posa açısından zengin olan besinleri tercih etmelidir.

Cevap Ver

Please enter your comment!
Please enter your name here